• Joep Derksen verzamelde de verhalen van de veteranen. Hij reikte het eerste exemplaar van zijn boek uit aan burgemeester Buijserd.

    Iris Versteeg

Veteranen Nieuwkoop vertellen

NIEUWKOOP Persoonlijke verhalen die soms nog nooit aan iemand zijn verteld, ook niet aan mensen in hun directe omgeving: 23 Nieuwkoopse veteranen vertelden hun ervaringen aan Joep Derksen, die ze verzamelde in het boek Veteranen uit de Gemeente Nieuwkoop.

José Vlug

Donderdag 3 mei ontvangt Burgemeester Frans Buijserd, in aanwezigheid van een aantal veteranen, tijdens een plechtigheid op het gemeentehuis in Nieuwveen het eerste exemplaar uit handen van de auteur. ,,Als dank voor zijn steun bij het tot stand komen van het boek." De burgemeester, die er al in heeft kunnen lezen, vindt dat het boek de verhalen van veteranen toegankelijk maakt voor een groot publieke en daardoor belangrijk voor de geschiedenis. ,,Dit soort getuigenissen zijn belangrijk om de puzzel in elkaar te krijgen. Wat is er echt gebeurd in die tijd? Er is te lang over gezwegen."

Hoe veteranen achteraf terugkijken op deze ingrijpende periode in hun leven is heel verschillend en afhankelijk van tijd, plaats en omstandigheden waarin ze verkeerden. Hebben ze zelf aan gevechtshandelingen meegedaan, van dichtbij dreiging en geweld meegemaakt, zijn ze in direct levensgevaar geweest of hebben ze kameraden verloren? Uitspraken die in het boek worden gedaan variëren daardoor nogal. 'Het is eigenlijk gekkenwerk', Onvoorstelbaar dat mensen zo wreed kunnen zijn., 'Ik had niet echt het gevoel dat ik gevaar liep.' 'Ik heb een heel leuke tijd gehad.' 'Het einde van de jeugd.'

Degenen die als dienstplichtig militair op 18 of 19-jarige leeftijd naar Indonesië of Nieuw Guinea werden gestuurd, waren over het algemeen slecht voorbereid en hadden geen idee wat hun te wachten stond. Henk van de Marel (92) vertrok als 21-jarige naar Indonesië. ,,Ik had aangevraagd of ik als hospik mocht gaan, want ik wilde niet schieten. Ik moest met alle patrouilles mee met mijn stengun." Hij heeft er niet veel over verteld in zijn latere leven. ,,Mijn vader was redelijk gesloten", zegt zijn dochter Helma . Tegen haar vader: ,,Misschien mag ik jouw gevoel zo uitdrukken: het was niet de mooiste tijd van zijn leven." Toen hij in 1951 terugkeerde naar Nederland, kreeg hij in Rotterdam 5 gulden om weer thuis te komen. Dat was het: geen opvang, geen erkenning, geen nazorg. Niets. ,,Het enige waar mijn vader last van heeft is dat Indonesië niet genoemd wordt", zegt zijn dochter.

Voor Kees Woud, die op zijn 19e als dienstplichtig soldaat naar Nieuw Guinea werd gestuurd en op een fregat voer, noemt zijn verblijf daar 'wel spannend, een groot avontuur. ,,Maar," merkt hij op: ,,er zijn wel heel veel doden gevallen, het had niets met een vredesmissie te maken." Arno Nieuwenhuizen (41) was wachtmeester bij de pantserluchtartillerie en uitgezonden naar Joegoslavië, Bosnië en Cyprus. als onderdeel van een internationale vredesmacht. Hij voelt zich geen veteraan. Het is anders als je voor je leven hebt moeten vechten. ,,Het is voor mij wel een goede leerschool geweest. Alles wat ik denk en voel heb ik daar geleerd." Terugkeren in de burgermaatschappij was wel moeilijk. ,,Ik kon niet begrijpen dat mensen zich niet aan hun afspraken hielden. Je moet op elkaar kunnen vertrouwen en ervoor gaan."

Op het leven van Louis van Zwieten heeft WOII en zijn deelname aan de strijd in Nederlands-Indië een grote impact gehad. Zijn verhaal staat uitgebreid in het boek beschreven. Hij zelf kan de presentatie niet meer meemaken. Hij overleed in november 2016 op 92-jarige leeftijd. 'Veteranen hebben meer meegemaakt dan ze hier kunnen vertellen.' is een uitspraak van Libanonveteraan Guus Bakker. Veteranen uit de gemeente Nieuwkoop ISBN 978-90-828414-0-4.